Bank nasienia

Wskazania

Możliwość zastosowania nasienia dawcy powinna być rozważona w przypadku:
  • Całkowitego brak plemników u partnera (azoospermia)
  • Znacznego stopnia obniżenie jakości nasienia i braku ciąży po zastosowaniu pozaustrojowego zapłodnienia z mikroiniekcja plemnika do komórki
    jajowej IVF – ICSI).
  • Przeciwskazań do IVF – ICSI u pacjentów z teratospermia 100%
  • Niebezpieczeństwem przeniesienia chorób genetycznych ze strony partnera
  • Znacznego stopnia immunizacja w zakresie czynnika Rh

Kwalifikacja

Kryteria kwalifikacji obejmują zarówno dawcę jak i biorców nasienia. W związku z potencjalnym ryzykiem przeniesienia choroby zakaźnej z dawcy na biorcę przed pojawieniem się dodatnich odczynów serologicznych u dawcy konieczny jest 180 dniowy okres karencji nasienia przed inseminacją. Alternatywnie można wykonać badania technikami biologii molekularnej. Wówczas należy zachować okres karencji do momentu otrzymania prawidłowych wyników badań.

Badania kwalifikacyjne u biorców nasienia

Inseminacja nasieniem dawcy powinna być wykonana jako inseminacja domaciczna*.
  • Kwalifikacja kobiety powinna obejmować identyczny protokół jak do inseminacji domacicznej nasieniem partnera.
  • Badania w kierunku (wirusa zapalenia wątroby typu B i C, wirusa HIV, kiły, dwoinki rzeżączki i chlamydi)
  • Ocena grupy krwi i czynnika Rh obojga partnerów
  • Przed inseminacją konieczna jest pisemna zgoda obojga partnerów.
W sytuacji kiedy nasienie dawcy jest stosowane do zabiegu pozaustrojowego zapłodnienia należy pominąć protokół kwalifikacji pacjentki do inseminacji domacicznej.

Badania kwalifikacyjne dawcy nasienia

  • Dobry stan zdrowia
  • Brak wad wrodzonych
  • Wiek 18 – 40 lat
  • Parametry nasienia
    - Objętość ejakulatu:   > 2 ml

    - Liczba plemników ruchomych:   > 25 mln/ml
    - Prawidłowa morfologia

    - Po rozmrożeniu:   Zachowane > 50% parametrów ruchu
  • Badania w kierunku wirusa zapalenia wątroby typu B i C, wirusa HIV, kiły, dwoinki rzeżączki i chlamydii. Powinny być wykonane przed i po 180 dniach karencji.
    (Powyższa zasada nie obowiązuje w przypadku badań technikami biologii molekularnej)
  • Badania genetyczne dawcy: kariotyp i ocena mutacji CFTR
  • Potwierdzona płodność nie jest konieczna
  • Pisemna zgoda dawcy
  • Anonimowość dawcy

Dyskwalifikacja dawcy

  • narkomania
  • kontakty z osobami wysokiego ryzyka chorób przenoszonych drogą płciową
    < 12 miesięcy
  • kontakt z materiałem zakaźnym
  • przepustka z zakładu karnego
  • kiła, rzeżączka < 12 miesięcy
  • tatuaże, body piercing, akupunktura
  • biorcy narządów, tkanek, czynników krzepnięcia
  • przebytych w przeszłości choroby wirusowe:
    • wirusowe zapalenie wątroby typu B, typu C
    • opryszczka płciową,
  • choroby i wady genetyczne: rozszczep podniebienia, rozszczep kręgosłupa, wrodzona wada serca, wrodzone zwichnięcie stawu biodrowego, stopa końsko-szpotawa, bielactwo, hemofilia, wrodzona hypercholesterolemia, hemoglobinopatie, choroba Recklinghausena, stwardnienie guzowate, padaczka, cukrzyca młodzieńcza, psychozy, wysoka krótkowzroczność.
  • choroby genetyczne u krewnych pierwszego stopnia:
    • autosomalnie dominujące związane z chromosomem X, jak choroba Huntingtona
    • autosomalnie dominujące z niepełną penetracją, jak Choroba Alporta, zespół Marfana
    • autosomalnie recesywne o dużym rozpowszechnieniu w populacji, jak mukowiscydoza

Dobór dawcy nasienia

Dawca nasienia pod względem poniższych cech powinien odpowiadać partnerowi pacjentki (potencjalnemu przyszłemu ojcu):
  • rasa, grupa etniczna
  • grupa krwi i czynnik Rh
  • wysokość
  • masa
  • typ budowy ciała
  • kolor oczu
  • kolor włosów

Podsumowanie

Kryteria kwalifikacji pary do inseminacji domacicznej nasieniem dawcy są podobne jak przed zabiegiem inseminacji nasieniem partnera. Na pierwszym miejscu należy mieć na uwadze bezpieczeństwo pacjentki, które może być zapewnione przez restrykcyjny dobór dawców, szczegółowe badania serologiczne oraz obowiązkowy 180 dniowy okres karencji w przypadku braku możliwości wykonania badań technikami biologii molekularnej.